Het nut van de geschiedenis bij het bekijken van de kaart van Nederland

‘De geschiedenis is oude koek, we leven in het nu.’

Je kent ongetwijfeld genoeg mensen in je directe omgeving die de uitspraak weleens hebben laten vallen, of iets dat er sterk op leek. Er bestaan nog altijd mensen die stellen dat de geschiedenis volledig overbodig is en dat het niet nodig is om je hierin te verdiepen. Wij vragen ons sterk af hoe deze mensen naar de kaart van Nederland kunnen kijken. Want wanneer je de geschiedenis uit de kaart van Nederland haalt, houd je helemaal geen kaart meer over.

Hoe kan Amsterdam zo groot geworden zijn terwijl het niet centraal ligt? Waarom liggen de snelwegen en rails op de manier waarop zij liggen? Waarom heet Gelderland eigenlijk Gelderland wanneer er nooit een groot persoon geweest is die ‘Gelder’ heette? En waarom wordt er eigenlijk Nederlands gesproken in België?

Al deze vragen zijn redelijk simpel te beantwoorden. De meeste mensen zullen de helft van de vragen kunnen beantwoorden zonder er heel lang over na te moeten denken. Maar alle antwoorden staan vol met feiten uit de geschiedenis.

Dat is apart!

Dit is redelijk standaard voor de topografie en geografie van een land, dus het is zeker niet uniek voor Nederland. Er wordt te vaak vergeten dat de mensen het land niet geschapen hebben. Duizenden jaren geleden zijn we naar de regio’s gekomen en hebben we de beste plek uitgezocht om een bewoning op te zetten op het moment dat we begonnen met opslag van etenswaren. De meest aantrekkelijke regio’s trokken mensen aan en uiteindelijk hadden deze regio’s meer ruimte nodig.

Hieruit ontstond politiek, handel, bestuur en economie. Deze microbasis is de bouwsteen geworden waar wij de rest op gebouwd hebben. De grote oorlogen, de afscheuringen en de samenvoegingen van regio’s, delen en landen hebben de rest gedaan. Wanneer je wilt begrijpen waar de namen vandaan komen, waarom sommige gebieden liggen zoals ze doen en waarom sommige steden zo ontzettend veel groter zijn dan andere steden, dan moet je de geschiedenis in.

Focus je op een gebied

Het is niet verstandig om direct de complete geschiedenis van Nederland op te gaan zoeken, want dan ben je een flinke tijd bezig en ben je nog geen steek verder. Begin eerst eens met een bepaalde regio, zoals de gemeente waarin je woont. Wanneer je hier de oorsprong van kent, heb je de aanknopingspunten die je nodig hebt om de rest van het gebied uit te zoeken en zo kom je steeds wat verder in de eigen geschiedenis.

Noodzakelijk is het niet, maar het is toch leuk om te weten waar de naam van je woonplaats vandaan komt, en hoe de provincie ontstaan is waarin je woonachtig bent!